Nghệ nhân dân gian Ly Hờ Suy - “Bảo tàng sống” về văn hóa Hà Nhì

 

    BXĐT- Những năm gần đây khi đến Y Tý du khách được trải nghiệm nhiều nét văn hóa đặc sắc của cộng đồng người Hà Nhì. Để có được điều đó là nhờ sự quan tâm của cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương, đặc biệt là phát huy vai trò của người có uy tín trong bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống; tạo sức hấp dẫn riêng trở thành điểm sáng trong phát triển du lịch cộng đồng ở xã vùng cao Y Tý.

 

anh tin bai

Khách du lịch tham quan nghệ nhân Ly Hờ Suy thực hành nghề đan lát thủ công

 

    Ông Ly Hờ Suy sinh năm 1952 tại thôn Choản Thèn, xã Y Tý là nghệ nhân có uy tín trong cộng đồng người Hà Nhì ở thôn Choản Thèn nói riêng và xã Y Tý nói chung. Ngay từ nhỏ được sống trong môi trường văn hóa dân tộc ông Suy luôn tích cực tham gia mọi hoạt động, lắng nghe, học hỏi và tích lũy kinh nghiệm cho mình bằng những trải nghiệm cụ thể. Do vậy, hiện nay ông được tỉnh, huyện, xã, đặc biệt là Nhân dân đánh giá là người có uy tín, hiểu nhiều giá trị văn hóa truyền thống và tri thức dân tộc. 

    Vào những năm 1970 của thế kỷ trước, ông Ly Hờ Suy bắt đầu tham gia việc thực hành di sản văn hóa phi vật thể trong cộng đồng người Hà Nhì trong các lễ hội của thôn như: lễ Gạ Ma Do, Khu Già Già... Tham gia các hoạt động liên quan đến nghề đan lát mây tre, làm nhà trình tường truyền thống và nhiều hoạt động khác của cộng đồng. Đến nay ông đã trao truyền cho các thế hệ của người Hà Nhì các lĩnh vực như: Kỹ thuật chọn đất làm nhà, đan lát, dân ca, tín ngưỡng liên quan đến lễ hội. Đồng thời ông tích cực tuyên truyền, vận động người dân luôn có ý thức trách nhiệm giữ gìn, bảo tồn bản sắc văn hóa truyền thống của dân tộc mình. Ông Ly Hờ Suy, tâm sự: “Bản thân tôi học đan lát này cũng lâu rồi, hơn 40 năm rồi; các thứ nói chung là các đồ dùng ở trong gia đình là đan được hết. Các cụ bằng tuổi tôi với lại các cháu có một số đã học bây giờ cũng đan được rồi”.

    Không chỉ là một “bảo tàng sống” về văn hóa Hà Nhì qua những câu truyện cổ, cách tổ chức lễ hội dân gian…, ông Suy còn sử dụng thành thạo nan trúc, nan tre, dây mây để đan các vật dụng liện quan đến cuộc sống thường ngày của người Hà Nhì như: làn, gùi, địu, rổ... Và đặc biệt là mâm cơm, đồ dùng không thể thiếu trong mỗi gia đình người Hà Nhì. Mỗi khi rảnh rỗi, ông Suy lại hướng dẫn mọi người cách đan lát, cách gìn giữ và phát huy văn hóa dân tộc để phát triển du lịch, tăng thu nhập, cải thiện đời sống. Anh Ly Mờ Truy, thôn Choản Thèn, xã Y Tý chia sẻ: “Em học bác Suy được 4-5 năm rồi, bây giờ đan được địu với lại bây giờ đan làn, rỏ và một số thứ trong nhà. Em rất muốn học đan cả mâm”.
 

anh tin bai

Nghệ nhân Ly Hờ Suy truyền dạy nghề đan lát cho thế hệ trẻ

 

    Để phát triển mô hình du lịch cộng đồng, phát huy được bản sắc giá trị văn hóa của dân tộc Hà Nhì, thời gian qua, xã Y Tý đã tổ chức nhiều hoạt động tích cực thúc đẩy các hộ dân nơi đây tham gia, không chỉ làm du lịch mà còn góp phần xây dựng nông thôn mới. Chính quyền xã đã phối hợp với các đơn vị tổ chức các lớp đào tạo nghề về kỹ năng du lịch cộng đồng, bồi dưỡng kỹ năng lễ tân, nấu ăn cho các gia đình kinh doanh dịch vụ homestay; xây dựng thương hiệu, quảng bá các sản phẩm du lịch đặc thù của xã vùng cao Y Tý tới đông đảo du khách trong và ngoài nước. Từ việc làm tốt công tác bảo tồn bản sắc văn hóa, xã Y Tý đã phát triển các sản phẩm du lịch trải nghiệm văn hóa lễ hội. Đồng thời, xây dựng tuyến du lịch dã ngoại tìm hiểu bản sắc văn hóa đặc trưng gắn liền với đời sống sinh hoạt của đồng bào các dân tộc trên địa bàn xã. 

    Ông Nguyễn Văn Tài, Bí thư Đảng ủy xã Y Tý cho biết:“Chúng tôi chú trọng tập trung vào các nét văn hóa của đồng bào, phát huy nội lực của địa phương, các già làng, trưởng bản, người có uy tín trong bảo tồn, gìn giữ các nét văn hóa như: nhà trình tường và các sản phẩm du lịch của địa phương, dân ca, dân vũ. Chính vì những việc làm như vậy cho nên thời gian vừa qua xã Y Tý cũng đã phát huy được nội lực bảo tồn được các nét văn hóa của đồng bào người Hà Nhì, góp phần vào sự phát triển chung về du lịch của huyện Bát Xát, trong đó có xã Y Tý”.

    Những người như Nghệ nhân dân gian Ly Hờ Suy, thôn Choản Thèn, xã Y Tý đang nỗ lực hết mình trong việc bảo tồn, phát huy các giá trị văn hoá đặc sắc, kiến trúc nhà trình tường truyền thống, nghề đan lát cùng nhiều tri thức dân gian độc đáo của đồng bào người Hà Nhì. Từ đó đã tạo sức hấp dẫn rất riêng cho những du khách khi đến với Y Tý. 

Quang Phấn - Trung tâm Văn hóa, TT-TT Bát Xát

 





Thống kê truy cập
  • Đang online: 1
  • Hôm nay: 1
  • Trong tuần: 1
  • Tất cả: 1
Đăng nhập
Thống kê truy cập
  • Đang online: 1
  • Hôm nay: 1
  • Trong tuần: 1
  • Tất cả: 1