Bà Chảo Cói Mẩy người giữ gìn nghề thuốc nam của dân tộc Dao

Hơn 20 năm gắn bó với nghề, bà Chảo Cói Mẩy thôn Sải Duần, xã Phìn Ngan đã chữa khỏi bệnh cho không biết bao nhiêu người. Bà được người dân trong thôn, trong xã yêu mến không chỉ bởi kinh nghiệm trong việc chữa bệnh, mà còn ở hành động vì cộng đồng sâu sắc. Bà đã đóng góp một phần công sức không nhỏ trong việc chăm sóc sức khỏe cho cộng đồng.

 Phìn Ngan là một xã vùng III, với dân số chiếm 98% là người đồng bào dân tộc Dao. Thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách của Nhà nước, người Dao nơi đây đã xóa dần cuộc sống du canh, du cư để ổn định và phát triển kinh tế. Thế nhưng, người Dao Phìn Ngan không tách khỏi một nghề truyền thống của cha ông là làm thuốc nam chữa bệnh. Trong đó, tiêu biểu phải kể đến là bà Chảo Cói Mẩy thôn Sải Duần, xã Phìn Ngan, Bà làm thuốc chữa bệnh với mục đích trước hết để tự chữa bệnh cho người trong dân tộc mình, sau đó là chữa cho mọi người, có được khả năng này là nhờ vào sự kế thừa tri thức cổ truyền của dân tộc, cũng như kế thừa kinh nghiệm gia truyền của chính dòng tộc, gia đình.

Bà Mẩy nấu các vị thuốc nam

Để tìm được những vị thuốc quý hiếm ẩn mình trong rừng, bà phải khổ công lặn lội trong rừng sâu để tìm kiếm. Theo bà, Nghề thuốc muốn duy trì và phát triển được thì không chỉ dừng lại ở việc sử dụng dược liệu để bốc thuốc, mà còn bắt đầu từ công việc tìm kiếm cây thuốc, chế biến, bắt bệnh và bốc thuốc. Vì vậy, đòi hỏi bà phải khổ công tìm tòi, tỉ mỉ ở từng công đoạn. Dược liệu sau khi được thu hái về sẽ được băm chặt thành những kích cỡ khác nhau sao cho phù hợp với mục đích sử dụng. Sau đó, dược liệu sẽ được rửa sạch và phơi khô nhưng vẫn hoàn toàn đảm bảo được công dụng. Sau công đoạn này, thuốc sẽ được lưu giữ đóng gói một cách cẩn thận. Đến nay bà nắm giữ hàng chục bài thuốc nam gia truyền của dân tộc Dao đỏ. Từ nghề thuốc nam, cộng với việc chăm chỉ lao động sản xuất, bà Mẩy đã có cuộc sống khấm khá hơn. 

Để không làm mai một các bài thuốc của người Dao nơi đây. Cuối năm 2017, bà Mẩy đã tập hợp chị em trong thôn, thành lập Nhóm thầy thuốc thôn Sải Duẩn và Tổ dịch vụ cung cấp lá thuốc tắm, phát triển du lịch cộng đồng kết hợp với tắm lá thuốc truyền thống ở nhà cộng đồng của thôn thu hút 10 chị em tham gia. Mô hình đi vào hoạt động với quy mô 4 phòng, 8 thùng tắm và phòng nghỉ được bố trí dành cho những khách có nhu cầu nghỉ dưỡng tại đây và tham gia các hoạt động cộng đồng với bà con trong thôn.

Khi khách đến đây nghỉ dưỡng sẽ được ngâm tắm lá thuốc với các bài thuốc của người Dao đỏ có sự kết hợp của các loại thảo dược tốt cho da: Kim ngân, lá khế, thìa là, lá vối, long não, hoàng bá nam, các loại thảo dược tốt cho xương khớp: Thanh táo, thổ lục linh, thiên niên kiện, đào rừng, bách quản, tam huyết, tân quy, lá lốt và các loại thảo dược có tác dụng đối với đường tiêu hóa: Sa nhân, sả, hồi, quế, thủy xương bồ, màng tang, mạn khâu tử. 

 

Bà Chảo Cói Mẩy (cuối cùng) cùng các thành viên vào rừng hái lá thuốc

Nhóm quản lý do bà Chảo Cói Mẩy làm trưởng nhóm sẽ chịu trách nhiệm quản lý chung về các hoạt động, còn nhóm vận hành sẽ thực hiện các công đoạn từ xử lý thuốc, pha thuốc và hướng dẫn cho khách khi vào ngâm tắm. Đây là nỗ lực rất lớn của chị em phụ nữ trong thôn để phát triển tiềm năng sử dụng thuốc nam của người Dao đỏ ở thôn Sải Duần; tạo công ăn việc làm cho chị em. Để có định hướng bảo tồn nghề thuốc gia truyền của đồng bào Dao, từng bước tạo được thương hiệu thuốc nam. Thời gian tới, cấp ủy, chính quyền địa xã Phìn Ngan sẽ đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân trong xã cùng bảo tồn và phát triển những cây thuốc quý đang dần bị mai một. Bên cạnh chữa bệnh cứu người, nghề thuốc nam gia truyền cũng đang góp phần phát triển du lịch cộng đồng, phát triển kinh tế cho các hộ gia đình người Dao.

Hơn 20 năm theo nghề thuốc, bà Chảo Cói Mẩy đã đóng góp không ít công sức cho việc gìn giữ nghề thuốc nam của dân tộc Dao, nhiều bệnh nhân từ các tỉnh Hà Tĩnh, Nghệ An…cũng lên tận đây để được bà chữa bệnh. Với lòng nhiệt huyết, chân tình của người thầy thuốc đông y, bà nhận được Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh tặng Bằng khen trong đợt Sơ kết 5 năm thực hiện Chỉ thị 05 của Bộ Chính trị về “Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” năm 2021. Nhưng niềm vui lớn nhất dành tặng cho bà đó là nhiều người ngày càng tin tưởng tìm đến bà để khám, chữa bệnh.

Lưu Liên, Trung tâm VH,TT-TT Bát Xát

 





Thống kê truy cập
  • Đang online: 8
  • Hôm nay: 1,739
  • Trong tuần: 11,972
  • Tất cả: 1,162,550
Đăng nhập
Thống kê truy cập
  • Đang online: 8
  • Hôm nay: 1,739
  • Trong tuần: 11,972
  • Tất cả: 1,162,550